Etiket: nedensellik
nedenselliği yaşamak
2 dakikalık bir metin-arkaik insan yağan yağmur, çakan şimşeğin kendisi tarafından yönetilemez, dahası öngörülemez olduğunu düşünüyordu. olasılıkları arttırmak için tanrılara kurban veriyor, tanrıları ikna etmeye çalışıyordu. bu etki yöntemi hiç de net değildi, kesinliği yoktu. hatta tabir caizse gelişigüzel olasılıklarla aynı idi. tüm canlılar eylemleriyle sonuçlar arasında ilişki varsayar. koşullanma…
acıyor, o halde hürüm
5 dakikalık bir metin-acıyor, o halde hürüm bu seneki en mühim buluşum bu oldu. konuyu nasıl toparlayacağımı bilemiyorum, deneyeceğim. malumunuz şöyle bir anlatı var; yüzyıllar boyunca bilinçdışı denen şeyden habersizdik bir iki fısıltıyı saymazsak. sonra freud çıktı, bilincin, dedi, altı var, dışı var. şaştık kaldık ve itiraz ettik. sonra alıştık,…
sebeplere sarılma saçmalığı
2 dakikalık bir metin-geçenlerde artık ağızlarda çiğnenmekten pörsümüş ve içi boşaltılmış bir konu olan tasavvuf hakkında yazılar yazan bir sayfada şunu gördüm; “sebepleri de ihmal etme, sarıl.” ve hiç anlamadım. anladım da artık bu konu için daha fazla rahmetli gazzâlî’yi suçlamak istemiyorum. ya şu tavır şudur… olacak olan olmaktadır ama…
nedensellik ve bilim
5 dakikalık bir metin-freud diye bir adam yaşadığından beri başımızda bir belâ var. kendisi orijinal bir fikir babası olmaktan ziyâde muhteşem bir pazarlamacı, abartıcı, derleyici ve okurdur. platon’dan beri konuşulan bilinç harici dehlizin, nietzsche’de de kokusunu almış ve dostoyevski’den öğrenerek güzelce abartmıştır. abartmak diyorum, çünkü “her şey” bilinç dışı hâline…